Hinduizm
Tarihsel Gelişimi ve Yaygın Olduğu Bölgeler
Hinduizm, Orta Asya'dan Hindistan'a göç eden Aryanların inançlarıyla yerli halkın inançlarının karışımından doğmuş bir dindir ve kendinden sonra ortaya çıkan Budizm'e kaynaklık etmiştir. Hindular kendi dinleri için "Hinduizm" adını kullanmaz; "ezelî yasa" anlamında Sanatana Dharma ya da kısaca Dharma demeyi tercih eder.
Hinduizm, tarihin belli bir döneminde ortaya çıkmamış; çok uzun bir süreçte farklı inanç ve kültürlerin birleşmesiyle oluşmuştur. Günümüzde başta Hindistan olmak üzere Nepal, Malezya, Endonezya, Sri Lanka gibi ülkelerde yaygındır.
Tanrı Tasavvuru ve İnanç Esasları
Hinduizm çok tanrılı bir dindir; milyonlarca tanrı ve tanrıçadan söz edilir. Halk arasında Brahma (yaratıcı), Vişnu (koruyucu) ve Şiva (yok edici) üçlüsü yaygındır. Hinduizm'in tek bir inanç sistemi yoktur; birbiriyle çelişen pek çok dinî, felsefi ve ahlaki öğretinin bir araya gelmesinden oluşur ve bir yaşam tarzı olarak görülür.
Kast sistemi: Toplum doğuştan gelen dört sınıfa ayrılır: brahminler (din adamları), kşatriyalar (savaşçı ve yöneticiler), vaisyalar (çiftçi ve tüccarlar), sudralar (işçi ve hizmetçiler). Bu dördünün dışına itilenler paryalardır. Sınıflar arası geçişe izin verilmez.
Reenkarnasyon (samsara): Tüm canlıların doğum, ölüm ve yeniden doğum döngüsüne bağlı olduğu inancıdır.
Karma: Kişinin bu dünyadaki düşünce, söz ve eylemlerinin, gelecek yaşamındaki durumunu belirlemesidir.
Kutsal Metinleri, Ritüelleri ve Sembolleri
Hinduizm'in en eski kutsal metinleri Vedalardır. Ritüeller evde ve mabette yapılır; bireysel olarak yerine getirilir. İlk üç kast mensupları evde günde üç kez tanrı/tanrıça heykeli önünde adak (yiyecek, çiçek, tütsü) sunar. Sudralar, paryalar ve kadınlar cemaat ritüellerine katılamaz.
Yoga, beden ve zihni kontrol etme tekniğidir; Hinduizm'in önemli ritüellerindendir. En önemli iki bayram Divali (ışık bayramı) ve Holi (bahar bayramı)dır. Ölüler, ateşin arındırıcı olduğuna inanıldığı için yakılır. Tapınaklara mandir denir; Ganj Nehri'nde yıkanmanın günahlardan arındırdığına inanılır. Başlıca semboller: Om (Aum), svastika, kutsal sayılan inek.
Kısa Kontrol
1. Hinduizm'de toplumun doğuştan gelen sınıflara ayrılmasına dayanan sisteme ne ad verilir?
2. Hinduizm'in en eski kutsal metinleri aşağıdakilerden hangisidir?
3. Hinduizm'de canlıların doğum, ölüm ve yeniden doğum döngüsüne bağlı olduğu inancına reenkarnasyon (samsara) denir.