Tasavvufi Düşüncenin Ahlaki Boyutu
İslam'da ahlakın kaynağı Kur'an'dır; Kur'an ahlakını en güzel biçimde yaşayan Hz. Muhammed'dir. Mutasavvıflara göre Hakk'ın rızasını kazanmak için nefsi temizlemek ve güzel ahlak sahibi olmak tasavvufun temel gayesidir. Sufi Ebülhüseyin Nuri'ye göre tasavvuf ne merasim ne bilgi yığınıdır; tasavvuf yalnızca ahlaktır.
Hz. Aişe'ye Hz. Peygamber'in ahlakı sorulduğunda şöyle cevap vermiştir: "Sen hiç Kur'an okumuyor musun? Onun ahlakı Kur'an'dı."
Tahalluk, Tahakkuk ve Edep
Bazı mutasavvıflar tasavvufun konusunu tahalluk (İslam ahlakını öğrenme, kalbi kötü duygulardan temizleme boyutu) ve tahakkuk (ahlak ve takva ile yükselen sufinin Hakk'ı zat, sıfat ve fiilleriyle tanımaya başlaması) olarak özetlemiştir.
Edepİyi ahlak, incelik ve terbiye; sufilerin hayatın her alanında uyduğu davranış kuralları kavramı tasavvufta merkezi öneme sahiptir; sufiler "Edep Ya Hu!" sözünü sıkça kullanmıştır. Sufilere göre tasavvuf ve tarikat terbiyesinin amacı insana Hakk'a ve halka karşı sorumlu davranmayı öğretmektir.
İnsanıkâmil
Tasavvuf, insanı manevi mertebeler kat ederek en yüksek mertebe olan insanıkâmilŞeriat, tarikat, hakikat ve marifet itibarıyla tam ve olgun kişi; ahlaki olgunluğa ulaşmış Müslüman mertebesine ulaştırmayı hedefler. İnsanıkâmil; şeriat, tarikat, hakikat ve marifet itibarıyla tam ve olgun kişidir. Tasavvufta insanın manevi yücelmesi ahlaki değerlere sahip olmasıyla gerçekleşir; tasavvuf insanı kin, nefret ve kötülüklerden uzaklaştırarak olgunlaştırır.
Kısa Kontrol
1. Sufi Ebülhüseyin Nuri'ye göre tasavvuf nedir?
2. Tasavvufta ulaşılması hedeflenen, şeriat-tarikat-hakikat-marifet itibarıyla tam ve olgun kişi anlamına gelen en yüksek mertebeye ne ad verilir?
3. Hz. Aişe'ye göre Hz. Peygamber'in ahlakı Kur'an'ın kendisidir.