Hinduizm
Hinduizm, Hint Yarımadası'nda yaşayan halkın dinî inanç ve geleneklerini ifade eder. Hindular dinlerini "Sanatana Dharma" (ezelî-ebedî din) olarak adlandırır. Herhangi bir kurucuya dayanmayan Hinduizm, MÖ 2000'li yıllarda Hindistan'ı istila eden Arilerin dinî inançlarıyla yerli halkın dünya görüşünün karışmasıyla ortaya çıkmış, etnik (millî) bir dindir. Tarihsel süreci Klasik Dönem, Orta Çağ Dönemi ve Modern Dönem olarak üçe ayrılır.
İnanç Sistemi: Tanrılar, Kast, Tenasüh
Hinduizm çok tanrılı bir dindir; öne çıkan tanrılar Brahma (yaratıcı), Vişnu (koruyucu, yeryüzüne "avatar" olarak iner) ve Şiva (yok edici)dir. Dişi tanrısal varlık Devi "Anne" olarak anılır.
Kast sistemi dinî bir inanç meselesidir; kast babadan evlada miras gibi geçer ve değiştirilemez. Brahmanlar (rahipler) Brahma'nın ağzından, kşatriyalar (savaşçılar) kollarından, vaisyalar (tüccar-çiftçi) midesinden, sudralar (işçiler) ayaklarından yaratılmıştır; kast dışına itilenlere parya (dokunulmaz) denir.
Tenasüh (samsara)Ruh göçü, reenkarnasyon; dünyadaki doğum-ölüm-yeniden doğuş döngüsü, ferdin ölümden sonra yeniden bedenleşmesidir; karma bu döngüdeki durumu belirleyen sebep-sonuç yasasıdır. Bu döngüden kurtuluşa Nirvana (Mokşa) denir.
Ritüeller ve Kutsallar
İbadet temelde bireyseldir; ibadet yerine mandır denir. Kutsal "Om" hecesiyle günde üç kez ibadet edilir; evde yapılan ayine puja denir. En önemli ibadet Ganj Nehri'nde yıkanmaktır; ölüler yakılarak külleri Ganj'a dökülür. Yoga ve meditasyon ruhu bedenden ayırıp ölümsüzlüğe ulaştırdığına inanılan ritüellerdendir.
Kutsal kitaplar: Vedalar (ilham edilen, Şruti) ile Mahabharata ve Ramayana (beşerî kaynaklı, Smriti). İnek, yılan, maymun gibi hayvanlar ve Ganj Nehri kutsal sayılır; ineklerin kesilmesi yasaktır.
Kısa Kontrol
1. Hinduizm'de dünya düzenindeki bozulmaları gidermek için çeşitli şekillerde bedenleşerek (avatar) yeryüzüne gelen koruyucu tanrı hangisidir?
2. Hinduizm'de ruhun doğum-ölüm döngüsünden kurtulmasına ne ad verilir?
3. Hinduizm'de kast sistemi kişinin iradesiyle değiştirilebilen, sonradan seçilen bir statüdür.