İslam'da Adalet ve Eşitlik
AdaletDoğruluk, eşitlik, denklik, hak sahibine hakkını verme; kanunları eşitlik ilkesine göre uygulama; doğruluk, eşitlik, dengeli olma, hak sahibine hakkını verme anlamlarına gelir. İslam'ın evrensel mesajlarından biri olan adalet; hukuki alanda kanunlara uygun davranmayı, ekonomik alanda ölçü ve tartıyı doğru kullanmayı, toplumsal alanda insanlar arasında ayrım yapmamayı ifade eder.
"...Hükmettiğin zaman aralarında adaletle hükmet. Çünkü Allah adil olanları sever."
Hz. Muhammed (sav), peygamberliğinden önce de adaleti sağlamak üzere kurulan Hilfülfudul adlı topluluğa katılmış, haksızlıklarla mücadele etmiştir. Allah'ın esmayıhüsnasından biri de Adl ismidir; Allah kendisini inkâr edenlere dahi haksızlık etmez.
| Adalet İlkesi | Anlamı |
|---|---|
| Eşitlik | Herkesin aynı haklara sahip olduğunu, eşit muamele görmesi gerektiğini kabul etmek |
| Hesap Verebilirlik | Kişinin aldığı kararlardan ve sonuçlarından sorumlu olması |
| Tarafsızlık | Dil, ırk, cinsiyet, din farkı gözetmeden ayrım yapmamak |
| Şeffaflık | Açıklık, dürüstlük ve denetlenebilirlik ilkeleriyle hareket etmek |
| Liyakat | Görevin, yapabilecek olan hak edene verilmesi |
| Emanet | Korunması istenen maddi ve manevi değerlere sadakat |
| Ahde Vefa | Kişinin verdiği sözlere sadık kalması |
Eşitlik ve Takva
Allah katında tüm insanların eşit olması İslam'ın adalet anlayışını yansıtır. Kadın-erkek, zengin-fakir gibi farklılıklar insanlara üstünlük sağlamaz; İslam, bütün insanların ortak bir atadan geldiğini ve üstünlüğün ancak takva ile olduğunu bildirmiştir.
"Ey insanlar! Şüphe yok ki, biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık ve birbirinizi tanımanız için sizi boylara ve kabilelere ayırdık. Allah katında en değerli olanınız, O'na karşı gelmekten en çok sakınanınızdır..."
(Hucurat suresi, 13. ayet)
TakvaBir Müslüman'ın hayatının her anında sorumluluğunun bilincinde olması, Allah'ı görüyormuşçasına farzları ve vacipleri hakkıyla yerine getirmesi, Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak amacıyla farzları hakkıyla yerine getirmek ve haramlardan sakınmaktır. Hz. Peygamber Veda Hutbesi'nde "...Üstünlük ancak takva iledir." buyurarak bunu açıkça ortaya koymuştur. İslam, insanların ırk, cinsiyet, dil gibi farklılıklarını kabul eder ancak bu farklılıkların bir üstünlük aracına dönüştürülmesine karşı çıkar.
Kısa Kontrol
1. Hz. Muhammed'in (sav) peygamberliğinden önce katıldığı, adaleti sağlamak amacıyla kurulmuş topluluğun adı nedir?
2. Hucurat suresi 13. ayete göre Allah katında en değerli insan kimdir?
3. Görevin, yapabilecek ehil kişiye verilmesini ifade eden adalet ilkesine liyakat denir.