Zekât ve Sadakanın Bireysel ve Toplumsal Faydaları
Bireysel Faydaları
Kulluk bilincini diri tutar: Zekât ve sadaka veren kişi, mal ve mülk sevgisini Allah'a kulluğun önüne koymaz; dünya malının bir emanet olduğunu hatırlar.
Şükür duygusunu geliştirir: Zekât malın, sadaka ise sahip olunan her türlü imkânın şükrüdür.
Cömertliği artırır, cimriliği azaltır: Hz. Peygamber, "Allah cömerttir, cömertliği sever." buyurmuştur.
Diğerkâmlık ve fedakârlık duygusunu geliştirir: Kişinin, kendi ihtiyacı olduğu hâlde başkalarını kendine tercih etmesine diğerkâmlıkKişinin kendi ihtiyacı olduğu hâlde başkasını kendine tercih ederek fedakârlık yapması; îsâr da denir (îsâr) denir (Haşr suresi, 9. ayet).
Toplumsal Faydaları
Sevgi ve saygı bağlarını güçlendirir: Varlıklı ile yoksul arasındaki bağları güçlendirir, zenginlere karşı oluşabilecek kıskançlığı ortadan kaldırır.
Toplumsal çatışmayı önler: Gelir dağılımındaki adaletsizlik kin, nefret ve düşmanlığı yaygınlaştırır; zekât ve sadaka bunu engeller.
Dilenme ihtiyacını azaltır: Muhtaçların temel ihtiyaçları karşılanınca dilencilik önlenmiş olur.
Sosyal adaleti sağlar: İnsanlar arasındaki ekonomik dengesizliği azaltarak sosyal adaletin sağlanmasına katkı sunar.
"Sizden biriniz kendisi için sevip arzu ettiği şeyi din kardeşi için de sevip arzu etmedikçe gerçek anlamda iman etmiş olmaz."
(Buhârî, İman, 7)
Kültürümüzde Yardımlaşma Kurumları
VakıfKişilerin helal kazançlarını ve mallarını bağışlaması sonucu oluşan, toplum yararına çalışan hayır kurumu; kişilerin helal kazançlarını ve değerli mallarını bağışlamaları sonucu oluşan hayır kurumlarıdır. Hz. Peygamber, Medine'deki yedi arazisini vakıf olarak bağışlamış ve bu konuda Müslümanlara öncülük etmiştir. İslam tarihi boyunca binlerce vakıf kurulmuş; bunlar insanlara olduğu kadar hayvanlara ve çevreye de faydalı olmaya çalışmıştır.
Sadaka taşı: İçi oyuk yüksek bir taşın üzerine bırakılan sadakayı, ihtiyaç sahiplerinin gizlice alması geleneğidir. Yardım eden ile yardım edilen birbirini görmez.
Zimem defteri: Mahalle esnafının, veresiye alışveriş yapanların borçlarını yazdığı defterdir. Zenginler bu borçları öder, borcu ödenen kişinin kimliğini de söylemezlerdi.
Kısa Kontrol
1. Kişinin, kendi ihtiyacı olduğu hâlde başkasını kendine tercih ederek fedakârlık yapmasına ne ad verilir?
2. Aşağıdakilerden hangisi zekât ve sadakanın toplumsal faydalarından biridir?
3. Hz. Peygamber, Medine'deki yedi arazisini vakıf olarak bağışlayarak Müslümanlara öncülük etmiştir.