Hz. Muhammed'in (sav) İnsanlara Değer Vermesi
Kur'an-ı Kerim'de insan, şerefli bir varlık olarak nitelendirilir (Tîn suresi 4. ayet; İsrâ suresi 70. ayet). Hz. Muhammed (sav), hayatı boyunca ırk, renk, cinsiyet ayırt etmeksizin tüm insanlara değer vermiştir.
Karşılaştığı kişilere mutlaka selam verir, hâl ve hatırlarını sorardı. El sıkıştığında karşısındaki bırakmadan elini çekmez, ayrılırken de dua ederdi. Kendisiyle konuşanları dikkatle dinler, sözlerini kesmezdi. Sahabeden Cerir bin Abdullah onu şöyle anlatmıştır: "Müslüman olduğumdan beri Peygamber beni kapıdan çevirmedi; beni gördüğünde mutlaka gülümserdi."
Ayrım Yapmadan İnsan Onuruna Değer
Hz. Peygamber'in insanlara verdiği değer, onların makam, zenginlik, soyluluk ya da şöhretinden etkilenmezdi. Ona göre insanın yaratılmış olması başlı başına bir değerdi. Bu hususu Veda Hutbesi'nde şöyle vurgulamıştır:
"Ey insanlar! Rabbiniz birdir, atanız da birdir. Hepiniz Âdem'densiniz, Âdem de topraktan yaratılmıştır. Arap'ın Arap olmayana, Arap olmayanın Arap'a; beyazın siyaha, siyahın da beyaza hiçbir üstünlüğü yoktur. Üstünlük ancak takvayladır."
Ebu Zer, Bilal-i Habeşî'ye "kara kadının oğlu" diye hitap edince Hz. Peygamber onu, "Sende cahiliye âdetlerinden mi var?" diyerek uyarmıştır.
Kimsesizlere, Çocuklara ve Herkese Değer
Mescid-i Nebevî'nin temizliğini yapan Ümmü Mihcen adlı kimsesiz kadın vefat edince kimse Hz. Peygamber'e haber vermedi. O, "Neden bana haber vermediniz?" diyerek sitem etmiş, kadının mezarına gidip onun için dua etmiştir.
Çocuklara da çok değer verir, onlarla şakalaşır, hata yaptıklarında azarlamazdı. Kadınları aşağılayan, kız çocuklarını değersiz gören cahiliye âdetlerine karşı çıkmış; kölelerin azat edilmesini teşvik etmiş, Bilal-i Habeşî'yi özgürlüğüne kavuşturup müezzin olarak görevlendirmiştir.
Değer vermesi için insanların Müslüman olması gerekmezdi. Yanlarından geçen bir cenaze için ayağa kalktığında, cenazenin bir Yahudiye ait olduğu söylenince "O da bir insan değil mi?" buyurmuştur.
Kısa Kontrol
1. Hz. Muhammed'in (sav) Veda Hutbesi'nde "Üstünlük ancak takvayladır." sözüyle vurguladığı temel ilke nedir?
2. Hz. Peygamber, yanından geçen bir Yahudi cenazesi için ayağa kalkınca, sahabenin uyarısına karşı ne buyurmuştur?
3. Hz. Muhammed (sav), kölelerin azat edilmesini teşvik etmiş ve Bilal-i Habeşî'yi özgürlüğüne kavuşturarak müezzin yapmıştır.