Musikimizde Dinin İzleri
MusikiKulağa hoş gelen seslerin belli bir uyum içinde düzenlenmesi; müzik, kulağa hoş gelen sesler dizisidir. İnsanlar duygu ve düşüncelerini bir uyum içinde musikiyle ifade eder; bu yönüyle musikinin birleştirici bir rolü vardır.
Musiki insanı dinlendirir, rahatlatır ve eğlendirir. İslam'a göre insanların ölçülü şekilde eğlenmesinde bir sakınca yoktur; İslam, huzur ve mutluluğa ulaşmak için bazı durumlarda musikiden yararlanır.
Ezan ve Kamet
Ezan: Namaz vakitlerinin geldiğini Müslümanlara duyurmak için okunan ve sözleri Hz. Peygamber'in sünnetiyle belirlenen namaza çağrı sözleridir. Ezanı ilk okuyan Bilal-i Habeşî'dir. Kültürümüzde her vaktin ezanı farklı makamda okunur: sabah ezanı saba, akşam ezanı segâh makamında.
Kamet: Farz namazlardan hemen önce, ezandaki "Hayye ale'l-felâh" ifadesinin ardına "Namaz başlamak üzeredir." anlamındaki "Kad kâmeti's-salâh" ifadesi eklenerek okunmasıdır.
Salavat, İlahi ve Sela
Salavat: Hz. Peygamber'e selam ve dua etmek anlamına gelen sözlerdir; bestelenmiş hâliyle camilerde hep bir ağızdan söylenir.
İlahi: Dinî düşünce ve duyguları içeren, Allah'ı övme ve O'na dua etme amacıyla yazılıp bestelenen şiirlerdir.
Sela: Müslümanlara dinî açıdan önemli gün ve geceleri hatırlatmak ya da cenaze namazına haber vermek amacıyla minarelerde okunan duadır.
Tekbir ve Kur'an-ı Kerim
Camilerde ezanın yanı sıra sela, tekbir, kamet ve salavat da çeşitli makamlarda seslendirilir. Tekbir, klasik Türk musikisinin en önemli bestekârlarından Buhurizade Mustafa Itri Efendi tarafından bestelenmiştir. Mevlitlerde ve önemli gün-gecelerde Itri'nin bestesiyle hep bir ağızdan tekbir okunur.
Kur'an-ı Kerim de çeşitli makamlarda okunabildiği için musiki yönü olan kutsal bir kitaptır. Ülkemizde Kur'an-ı Kerim ve ezanı güzel okuma yarışmaları düzenlenir; bu yarışmalar birlikteliğin pekişmesine katkıda bulunur.
Kısa Kontrol
1. Namaz vakitlerinin geldiğini duyurmak için okunan ve sözleri Hz. Peygamber'in sünnetiyle belirlenen namaza çağrıya ne ad verilir?
2. Bugün camilerde okunan Tekbir'i besteleyen bestekâr kimdir?
3. Farz namazlardan hemen önce, ezana "Kad kâmeti's-salâh" ifadesi eklenerek okunan sözlere ne ad verilir?