Edebiyatımızda Dinin İzleri
Olay, duygu ve düşüncelerin sözlü ya da yazılı olarak ifade edilmesine edebiyatOlay, duygu ve düşüncelerin sözlü ya da yazılı olarak sanatlı biçimde ifade edilmesi denir. Bir toplum, kültür ve değerlerini kendi diliyle ifade eder; bunu edebiyatla sonraki nesillere aktarır.
Edebî metinlerde ve halk deyişlerinde Allah, peygamber, ahiret, cennet, cehennem, sevap ve günah gibi birçok dinî kavram geçer. Bu durum Türkçenin de zenginleşmesine katkı sağlamıştır.
Dinden Doğan Edebî Türler
Tevhit: Yüce Allah'ın varlığını ve birliğini anlatan eserler.
Münacat: Allah'a dua etmek amacıyla yazılan şiirler.
Naat: Hz. Peygamber'i ve onun özelliklerini öven şiirler.
Mevlit: Hz. Muhammed'in (sav) doğumunu ve hayatından bazı kesitleri anlatan eserler.
Öne Çıkan Eserler
En meşhur mevlit, Süleyman Çelebi'nin yazdığı Vesiletü'n-Necat'tır. Bu eserin bölümlerinin önemli gün ve gecelerde okunması "mevlit" adıyla gelenekselleşmiştir.
Edebiyatımızda dinin izlerini taşıyan önemli eserlerden bazıları şunlardır: Hoca Ahmed Yesevi'nin Divan-ı Hikmet'i, Hacı Bektaş Veli'nin Makalat'ı, Yunus Emre'nin Divan'ı ve Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin Mesnevî'si.
Sözlü Edebiyatta Dinin İzleri
Din, yazılı edebiyatın yanı sıra sözlü edebiyatı da etkilemiştir. Atasözü, deyim, masal, destan, ağıt ve deyiş gibi türlerde; inanç esaslarından ibadete, ahlaktan peygamber kıssalarına kadar pek çok dinî öge bulunur.
Örneğin "Allah dağına göre kar verir." atasözü ile "cennete çevirmek" deyimi, dinî ifadelerin sözlü edebiyata yansımasıdır.
Kısa Kontrol
1. Hz. Peygamber'i ve onun özelliklerini öven şiirlere ne ad verilir?
2. En meşhur mevlit olan "Vesiletü'n-Necat"ın yazarı kimdir?
3. Yüce Allah'ın varlığını ve birliğini anlatan edebî eserlere "münacat" denir.