Allah-Âlem İlişkisi

ÂlemÂlemAkıl ve duyu organlarıyla bilinebilen veya varlığı düşünülebilen, Allah'ın dışındaki bütün varlıklar, akıl ve duyu organlarıyla bilinebilen veya varlığı düşünülebilen Allah'ın (cc) dışındaki bütün varlıkları ifade eder. Âlemi oluşturan bütün varlıkların varlığı Allah'a bağlıdır; Allah, tüm varlıkları yoktan var eden, yaratması devam eden, mutlak güç sahibidir.

"...Âlemlerin Rabbi..."

Âlem içinde insanın duyular yoluyla algılayabildiği varlıklardan oluşan bölüme şehadet âlemi, akıl ve duyularla algılanamayan varlıkların oluşturduğu bölüme ise gayb âlemi denir.

İnsanın Âlemdeki Yeri

İslam inancına göre insanın âlemdeki konumu Allah'ın halifesi olma sorumluluğuyla ilişkilidir.

"Hani, Rabbin meleklere, 'Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım.' demişti..."
(Bakara suresi, 30. ayet)

Buna göre insan, yeryüzünü imar etmek, adaleti sağlamak ve Allah'ın emanetlerini korumakla görevlidir. Güneş, Ay, yıldızlar, denizler ve dağlar insanın hizmetine sunulmuştur; insan bu nimetlerin Allah'ın mülkü olduğunu bilmeli ve kulluk etmek için yaratıldığının bilinciyle hareket etmelidir.

"Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım."
(Zariyat suresi, 56. ayet)

Allah-Âlem İlişkisinin Boyutları

İslam düşüncesinde Allah-âlem ilişkisi kelam ilminin ele aldığı konular arasındadır. Buna göre:

Allah (cc) âlemlerin Rabbidir; âlemdeki her şey Allah'a muhtaçtır, Allah ise hiçbir şeye muhtaç değildir.

Allah'ın âlemdeki yaratması süreklidir; Allah bütün canlılara rızık verendir.

Allah'ın kâinatta koyduğu değişmez yasaları vardır; varlıklar bu kuralların dışına çıkamaz ve hepsi Allah'ı tespih eder.

"Göklerdeki ve yerdeki her şey Allah'ı tespih eder..."

Varlıklar arasında özel bir yere sahip olan insan, davranışlarında ve Allah'a kulluk etmekte serbest bırakılmış, tercihlerinden de sorumlu tutulmuştur.