Adap ve Nezaket Kurallarına Uymak
İnsan toplumsal bir varlıktır. İnsanlar arasındaki ilişkileri düzenleyen ve yaşamı kolaylaştıran kurallara adapBir toplumda örf, âdet ve kural hâline gelmiş iyi ve güzel davranışlar; edep kelimesinin çoğulu ve nezaketİnsanlara kibar ve saygılı davranmak kuralları denir. Bu kurallara uymak, insanlara saygı duymanın bir gereğidir. Toplumda bu kurallara uyan kişiler arttıkça sevgi ve saygı artar, birlik ve huzur pekişir.
"Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmesin... Birbirinizi aşağılamayın, birbirinize kötü lakaplar takmayın..."
(Hucurât suresi, 11. ayet)
Selamlaşma Adabı
SelamMüslümanların birbirine 'Allah sana sağlık, esenlik, huzur versin' anlamında söyledikleri iyi dilek cümlesi, Müslümanların birbirine iyi niyet, saygı ve sevgi dileklerini bildirmek için söyledikleri bir dua cümlesidir. "Selâmün aleyküm" (Selam senin üzerine olsun), Müslümanlar arasında kullanılan ortak bir sözdür.
"Size bir selam verildiği zaman ya ondan daha güzeli ile ya da dengi ile karşılık verin..."
(Nisâ suresi, 86. ayet)
Selam verirken küçük büyüğe, yürüyen oturana, araçta olan yayaya, sayıca az olan çok olana selam verir.
İletişim ve Konuşma Adabı
İletişim ve konuşma adabının en önemli kuralı doğru sözlü olmaktır. Açık ve anlaşılır ifadeler kullanmak; kırıcı sözlerden ve bağırarak konuşmaktan kaçınmak da bu adabın gereğidir.
"...İnsanlara güzel söz söyleyin..."
(Bakara suresi, 83. ayet)
"Yürüyüşünde ölçülü ol, sesini yükseltme..."
(Lokmân suresi, 19. ayet)
Sosyal medya kullanırken de Türkçeyi doğru kullanmaya özen göstermek, paylaşılan bilgilerin doğruluğunu kontrol etmek, kimlik ve özel bilgileri herkese açık paylaşmamak gerekir.
Sofra Adabı
Yeme-içme sırasında uyulması gereken nezaket kurallarına sofra adabıYeme-içme sırasında uyulan nezaket kuralları denir. Başlıcaları şunlardır: yemeğe besmele ile başlamak, yemekten önce ve sonra elleri yıkamak, sağ elle ve kendi önünden yemek, israftan kaçınmak, oturarak yemek, yemeği yapana teşekkür etmek, ağızda lokma varken konuşmamak ve yemeğin sonunda Allah'a şükretmek.
"...Yiyin için fakat israf etmeyin. Çünkü O, israf edenleri sevmez."
(A'râf suresi, 31. ayet)
Kısa Kontrol
1. "Size bir selam verildiği zaman ya ondan daha güzeli ile ya da dengi ile karşılık verin." (Nisâ, 86) ayeti hangi adapla ilgilidir?
2. Aşağıdakilerden hangisi sofra adabına uygun bir davranıştır?
3. İletişim ve konuşma adabının en önemli kuralı, bağırarak ve kırıcı ifadelerle konuşmaktır.