Kur'an'a Göre Hz. Muhammed

Kur'an, Hz. Muhammed'i (sav) iki yönüyle tanıtır: onun bir beşerbeşerİnsan; yiyen, içen, doğan, ölen, sevinen ve üzülen bir varlık (insan) oluşu ve Allah tarafından seçilmiş bir peygamber oluşu. Bu iki yönü doğru anlamak, onu ne ilahlaştırmaya ne de sıradan biri gibi görmeye izin verir.

"De ki: Ben de ancak sizin gibi bir insanım. Bana, ilahınızın yalnızca bir tek ilah olduğu vahyolunuyor..."
(Kehf suresi, 18/110)

Beşerî Yönü

Hz. Muhammed (sav) yer içer, evlenir, çocuk sahibi olur, hastalanır, üzülür ve sevinirdi. Ticaretle uğraşmış, savaşlara katılmış, komşularıyla ve ailesiyle bir insan olarak yaşamıştır. Gaybı kendiliğinden bilmez; ancak Allah bildirirse bilirdi.

Onun bir insan olması bir eksiklik değil, aksine bir hikmettir: İnsanlar, kendileri gibi bir insanın Allah'ın buyruklarını nasıl yaşadığını görerek onu örnek alabilirler. Bir melek gönderilseydi, insanlar "O melekti, biz yapamayız" diyebilirdi.

Peygamberlik Yönü

Hz. Muhammed (sav), diğer insanlardan farklı olarak kendisine vahiyvahiyAllah'ın peygamberleri aracılığıyla insanlara gönderdiği bilgi ve mesaj gelen kişidir. Allah onu son peygamber olarak seçmiş ve İslam'ı bütün insanlığa tebliğtebliğAllah'ın mesajını insanlara eksiksiz ve doğru biçimde ulaştırma görevi etmekle görevlendirmiştir.

Peygamberler, görevlerini yerine getirirken günah işlemekten ve büyük hatalardan Allah tarafından korunmuşlardır. Bu korunmuşluğa ismetismetPeygamberlerin günahtan ve tebliğde yanılmaktan korunmuş olması denir.

"Muhammed, ancak bir peygamberdir. Ondan önce de peygamberler gelip geçmiştir..."
(Âl-i İmrân suresi, 3/144)

Kur'an, Hz. Muhammed'i (sav) mü'minler için üsve-i haseneüsve-i haseneGüzel örnek, örnek alınacak model yani izlenecek en güzel model olarak gösterir.

"Andolsun, Allah'ın Resûlünde sizin için; Allah'a ve ahiret gününe kavuşmayı uman, Allah'ı çok zikreden kimseler için güzel bir örnek vardır."
(Ahzâb suresi, 33/21)

"Sen elbette yüce bir ahlak üzeresin."
(Kalem suresi, 68/4)

Örnek Olduğu Alanlar

Kulluk hayatında: İbadetlerini içtenlikle ve düzenli yapar, gece namazına kalkar, çok dua ederdi.

Aile hayatında: Eşlerine nazik davranır, ev işlerinde yardım eder, çocuklara ve torunlarına şefkat gösterirdi.

Ticarette: Doğruluğu ve güvenilirliğiyle tanınır, gençliğinde "el-Emin (güvenilir)" diye anılırdı.

Toplum hayatında: Kararlarını istişareyle alır, adaletten ayrılmaz, verdiği sözü tutardı.

Canlılara karşı: İnsanlara, hayvanlara ve çevreye merhametle davranmayı öğütlerdi.

Onu Nasıl Örnek Alırız?

Hz. Peygamber'i örnek almak, onun her davranışını dış görünüşüyle taklit etmek değil; ortaya koyduğu sünnetsünnetHz. Peygamber'in söz, davranış ve onaylarından oluşan yaşam örnekliğii ve ahlaki ilkeleri kendi hayatımıza taşımaktır. Dürüstlük, merhamet, adalet, sabır ve tevazu gibi değerleri yaşamak, onu örnek almanın gerçek anlamıdır.

Onu sevmek de bu örnekliği yaşamakla anlam kazanır; sözde kalan bir sevgi yeterli değildir.

Hz. Muhammed'i (sav) sevmek, imanın bir gereğidir. Hz. Peygamber, "Sizden biriniz beni; babasından, çocuğundan ve bütün insanlardan daha çok sevmedikçe (gerçek anlamda) iman etmiş olmaz" buyurmuştur. Bu sevgi, onun getirdiği değerlere bağlılık ve ahlakını örnek almakla gösterilir.

Sevginin Kültürel Yansımaları

Milletimiz, Peygamber sevgisini birçok eser ve gelenekle dile getirmiştir:

Mevlid: Hz. Peygamber'in doğumunu ve hayatını anlatan manzum eser. En bilineni Süleyman Çelebi'nin "Vesîletü'n-Necât" adlı mevlididir.

Na't: Hz. Peygamber'i öven şiir türü.

Salavat: Ona selam ve dua etmek; "Allah'ım, Muhammed'e ve ailesine rahmet eyle" anlamındadır.

Hilye: Hz. Peygamber'in fiziksel ve ahlaki özelliklerini anlatan levha ve metinler.

Kandiller: Mevlid Kandili gibi geceler, onun hayatındaki önemli olayların anıldığı zamanlardır.

Ehlibeyt Sevgisi

EhlibeytEhlibeytHz. Peygamber'in ev halkı; özellikle Hz. Ali, Hz. Fatıma, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin, "ev halkı" demektir ve Hz. Peygamber'in yakın ailesini ifade eder. Kur'an, Ehlibeyt'ten övgüyle söz eder:

"...Ey Peygamber'in ev halkı! Allah sizden ancak günah kirini gidermek ve sizi tertemiz yapmak istiyor."
(Ahzâb suresi, 33/33)

Ehlibeyt sevgisi, milletimizin ortak değerlerindendir. Hem Sünni hem Alevi gelenekte Hz. Ali, Hz. Fatıma, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'e derin bir muhabbet duyulur. Kerbelâ olayının anıldığı Muharrem ayı ve aşure geleneği bu sevginin canlı örneklerindendir.

Ahzâb sûresinin 45-48. ayetleri, Hz. Peygamber'in görevlerini ve konumunu özetler. Bu ayetler, onun bir müjdeleyici, uyarıcı ve insanları Allah'a çağıran bir rehber olduğunu bildirir.

Ayetlerin Anlamı

45. Ey Peygamber! Biz seni bir şahit, bir müjdeleyici ve bir uyarıcı olarak gönderdik.
46. Allah'ın izniyle O'nun yoluna çağıran bir davetçi ve aydınlatıcı bir kandil olarak (gönderdik).
47. Mü'minlere, kendileri için Allah'tan büyük bir lütuf olduğunu müjdele.
48. Kâfirlere ve münafıklara boyun eğme! Onların eziyetlerine aldırma ve Allah'a güvenip dayan. Vekil olarak Allah yeter.

Ayetlerin Açıklaması

45. ayette Hz. Peygamber'in üç temel görevi sayılır: şahitlik (hakkı yaşayarak ve tebliğ ederek gösterme), müjdeleme (iman edip iyi işler yapanlara güzel karşılığı haber verme) ve uyarma (yanlış yolda olanları sonuçları konusunda ikaz etme).

46. ayette o, insanları Allah'a çağıran bir davetçi ve karanlıkları aydınlatan bir "kandil" (sirâc-ı münîr) olarak nitelenir. Onun getirdiği vahiy, insanlığın yolunu aydınlatan bir ışıktır.

48. ayette ise Peygamber'e ve onun şahsında bütün mü'minlere, baskılara boyun eğmeden ve eziyetlere aldırmadan Allah'a tevekkültevekkülİşini sağlam yaptıktan sonra sonucu Allah'a bırakıp O'na güvenme etmesi öğütlenir.

Ayetlerin Verdiği Mesajlar

Hz. Peygamber; şahit, müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderilmiştir.

O, insanları Allah'ın yoluna çağıran bir davetçidir.

Getirdiği vahiy, insanlığın yolunu aydınlatan bir ışıktır.

Hakkı tebliğ ederken karşılaşılan eziyetlere sabredilmeli, Allah'a güvenilmelidir.

Mü'min için en büyük kazanç, Allah'ın lütfu ve rızasıdır.