İktisadi Hayatla İlgili Meseleler
İslam'a göre mülkün asıl sahibi Allah'tır; insan O'nun mülkü üzerinde sınırsız olmayan bir tasarruf hakkına sahiptir. Malın kazanımında en temel ilke meşruluktur.
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda batıl yollarla yemeyin. Ancak karşılıklı rıza ile yapılan ticaretle olursa başka..."
(Nisa suresi, 29. ayet)
Faiz, kumar ve rüşvet gibi haram yollarla gelir elde etmek yasaktır. İhtiyaç sahiplerine faizli borç yerine karzıhasen (karşılıksız/faizsiz güzel borç) verilmesi tavsiye edilir; bu, sadaka vermekten daha faziletli sayılmıştır.
İslam'ın Ekonomik Hayatla İlgili Ahlaki Ölçüleri
| İlke | Açıklama |
|---|---|
| Meşruluk | Üretim, tüketim ve kazanç yollarının dine uygun olması; faiz, kumar ve rüşvetin yasak olması. |
| Adalet, İhsan, Paylaşma | Hak ile emek arasında denge kurmak; zekât, infak ve yardımlaşmayla gelir eşitsizliğini azaltmak. |
| Ölçülülük ve Dürüstlük | İsraftan kaçınmak, ölçü-tartıda hile yapmamak, borcu zamanında ödemek. |
İşçi ve İşveren Hakları
İşveren, işçiye ücretini geciktirmeden ödemelidir: "İşçiye ücretini alın teri kurumadan ödeyiniz." İşveren işçinin sağlığını ve iş güvenliğini gözetmeli, engellilerin çalışmasına uygun düzenlemeler yapmalıdır. İşçi ise işini en iyi şekilde yapmalı, kendisine verilen eşyayı emanet bilmelidir. Hz. Peygamber: "Müminler işlerini en güzel şekilde yaparlar."
Kısa Kontrol
1. İslam'ın faizli borç yerine önerdiği, karşılıksız ve faizsiz güzel borca ne ad verilir?
2. Hz. Peygamber'e göre işçinin ücreti ne zaman ödenmelidir?
3. İslam'a göre servetin çokluğu, kişinin Allah katındaki üstünlüğünün tek ölçüsüdür.