Yeni Dinî Hareketler ve Din İstismarı
DindefterimDers, konu ara…/

Yeni Dinî Hareketler ve Din İstismarı

Din istismarıDinî değerlerin ve kavramların kişisel çıkar veya menfaat amacıyla kötüye kullanılması, dinî değer ve kavramların kişisel çıkar için kötüye kullanılmasıdır. Sosyal (yanlış otorite algısı, dinî bilgi yetersizliği), ekonomik (bağış-sadaka kavramlarının sömürü aracı olması) ve siyasi (güç elde etme isteği) sebeplerle ortaya çıkar. Din istismarcıları genellikle kendini hakikatin kaynağı gösterme, mehdi/mesih iddiası, kendi grubunu hak diğerlerini iman dışı sayma gibi özellikler taşır.


Yeni Dinî Hareketler

20. yüzyılda geleneksel dinlerden farklılaşarak ortaya çıkan bu yapılar; karizmatik bir lider etrafında toplanma, kapalı-izole yaşama, kıyamet vurgusu, liderlere sorgusuz itaat gibi özellikler taşır. Hristiyan kökenli (Yehova Şahitleri, Mormonlar, New Age) ve Uzak Doğu-Hint kökenli (Hare Krishna, Transcendental Meditation) olmak üzere iki grupta incelenir. Sekülerleşen toplumlarda ortaya çıkan manevi boşluk, bu hareketlere yönelimi artırmaktadır; ancak Heaven's Gate gibi örnekler, bu hareketlerin bireyi akıl dışı davranışlara sürükleyebildiğini göstermiştir.


FETÖ, DAEŞ ve İslamofobi

FETÖ, devlet kurumlarına sızarak millî güvenliği tehdit etmiş, 15 Temmuz darbe girişimiyle demokratik yapıyı hedef almış; hoşgörü, hizmet, rüya gibi dinî kavramları kendi çıkarları için istismar etmiştir. DAEŞ ise "hilafet" iddiasıyla şiddet ve terör eylemlerinde bulunarak hilafet, şehadet, cihat gibi kavramları çarpıtmıştır.

İslamofobiİslam'a veya Müslümanlara karşı beslenen korku, nefret, düşmanlık ve kin, dinî kavramları istismar eden örgütlerin de etkisiyle özellikle Batı'da 11 Eylül sonrası artmıştır; camilere saldırılar, başörtüsü yasakları ve Kur'an yakma girişimleri bu ayrımcılığın örnekleridir. İslamofobi ile mücadele; İslam'ın barış ve adalet anlayışının doğru aktarılmasını ve medyanın ötekileştirici dilinin dönüştürülmesini gerektirir.

Mini quiz

Kısa Kontrol

  1. 1. Dinî değer ve kavramların kişisel çıkar için kötüye kullanılmasına ne ad verilir?

  2. 2. İslam'a veya Müslümanlara karşı beslenen korku, nefret ve düşmanlık anlamına gelen kavram hangisidir?

  3. 3. FETÖ, 15 Temmuz darbe girişimiyle Türkiye'nin demokratik yapısını ve birlik-beraberliğini hedef almıştır.

İpucu: klavyede 1–4 ile cevaplayabilirsin