Kur'an'dan Mesajlar

Hucurat Suresi 13. Ayet

"Ey insanlar! Şüphe yok ki, biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık ve birbirinizi tanımanız için sizi boylara ve kabilelere ayırdık. Allah katında en değerli olanınız, O'na karşı gelmekten en çok sakınanınızdır. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, hakkıyla haberdardır."
(Hucurat suresi, 13. ayet)

Bu ayetin, Mekke'nin fethinden sonra Bilal-i Habeşi'nin (ra) rengi sebebiyle bazı kişilerce küçümsenmesi üzerine indirildiği rivayet edilir. Diğer ayetlerde "Ey iman edenler!" denilirken burada "Ey insanlar!" denilmesi, ayetin mesajının tüm insanlığı kapsadığını gösterir.

Ayetin Mesajı

Ayette insanların tek bir soydan geldiği kabul edilir; dil, ırk gibi farklılıklarla kavim ve milletlere ayrılmalarının sebebi ayette tearüf kavramıyla ifade edilir; bu kavram birbirini tanıma, tanışma anlamına gelir. Kabile ve milletlere bölünmüş olmak; birbirini inkâr etmek için değil, tanışmak, yardımlaşmak ve dayanışmak içindir.

Ayetin ikinci bölümünde doğuştan gelen özelliklerin üstünlük vesilesi olmadığı, asıl üstünlüğün takvada aranması gerektiği vurgulanır. Hz. Peygamber Veda Hutbesi'nde "...Arap'ın Acem'e, beyaz tenlinin siyaha bir üstünlüğü yoktur. Üstünlük ancak takva iledir." buyurarak bu mesajı pekiştirmiştir.

İslam, asabiyetasabiyetAynı soydan gelenlerin veya bir başka sebeple aralarında yakınlık bulunanların, bağlı olduğu grubu haklı ya da haksız olduklarına bakmaksızın her durumda diğerlerinden üstün görmesiin ve sınıfsal ayrımların yaygın olduğu bir toplum yaşantısından, insanların barış ve huzur içinde yaşamasına imkân tanıyan yeni bir toplum kültürü oluşturmuştur. Hz. Muhammed'in (sav) Medine'de yerleştirdiği bu kültürün izlerini, Selçuklu ve Osmanlı'nın farklı din ve kültürlere sahip topluluklarla asırlarca sürdürdüğü barış içinde bir arada yaşama pratiğinde görmek mümkündür.