İnsan, Çevre ve Ahlak

Çevre, canlı varlıkların içinde yer aldığı ve hayatta kalmasını sağlayan fiziksel, kimyasal ve biyolojik faktörlerin toplamıdır. İslam'ın çevre ahlakında fıtratfıtratYaratma, yaratılış; varlıkların yaratılıştaki tabiatına uygun olması, ölçü, denge ve bütünlük gibi ilkeler önemli bir yere sahiptir.

"Gökleri, yeri ve bunların arasındakileri oynayıp eğlenmek için yaratmadık. Bunları hakikat ve hikmet çerçevesinde yarattık fakat çoğu bunu bilmez."

Kâinattaki her varlık fıtratı gereği bir amaç doğrultusunda, belli bir ölçü ve dengeyle yaratılmıştır. İnsanın çevreyle etkileşiminde ahlakın önemli bir yeri vardır; çevreyi oluşturan varlıklar bir bütünün parçasıdır ve aralarında sürekli bir etkileşim vardır.

İslam'a Göre Çevre

İslam'a göre çevre: Allah'ın mülkü ve eseridir; insan için Allah'ın varlığının delilidir; şükür sebebidir; merhamet ve muhabbet vesilesidir; israf edilmemesi gereken bir nimettir; Allah tarafından insanın hizmetine sunulmuştur ve içindeki bütün varlıklarla bir bütündür.

Hz. Peygamber, Mekke'de ve Medine'de "Harem Bölgesi" ilan ederek doğal koruma alanları oluşturmuş, abdest alırken suyun israf edilmemesini emretmiş, ashabına ağaç dikmenin önemini anlatmıştır.

"Yarın kıyametin kopacağını bilseniz bile elinizdeki fidanı dikiniz."

İnsanın Çevreye Karşı Sorumlulukları

Ekosistemi korumak: Dünya, Allah'ın yarattığı canlı-cansız varlıklardan oluşan bir bütündür.
Doğal kaynakları korumak: Su, hava, toprak gibi kaynaklar sınırlıdır; israf edilmemelidir.
İklim değişikliğiyle mücadele etmek: Yenilenebilir enerji kaynaklarını tercih etmek, ağaçlandırma faaliyetlerine katılmak.
Geri dönüşüme destek olmak: Atık miktarını azaltmak, geri dönüşümü desteklemek.
Sürdürülebilir üretim ve tüketimi desteklemek: Gelecek nesillerin ihtiyaçlarını da gözeterek israf etmemek.

Çevre sorunları büyük oranda insan kaynaklıdır; küresel ısınma, hava-su-toprak kirliliği ve biyoçeşitliliğin azalması günümüzün başlıca çevre sorunlarıdır.