Peygamber Olarak Hz. Muhammed

7. Sınıf · 4. Ünite · 4 kazanım

Ünite ilerlemen0 / 4
Peygamber Olarak Hz. Muhammed7. SınıfOrtaokul

Konu anlatımı

  1. Hz. Muhammed'in (sav) Daveti: Mekke Dönemi
  2. Hicret
  3. Hz. Muhammed'in (sav) Daveti: Medine Dönemi
  4. Bir Sure Öğreniyorum: Nasr Suresi
1

Hz. Muhammed'in (sav) Daveti: Mekke Dönemi

Hz. Muhammed (sav), kırk yaşındayken Mekke yakınlarındaki Hira Mağarası'nda ibadetle meşgulken kendisine ilk vahiyAllah'ın, peygamberlerine bildirmek istediği mesajları çeşitli yollarla ulaştırması geldi. Cebrail (as), ona Alak suresinin ilk ayetlerini getirdi. Bu olayla Hz. Muhammed (sav) peygamber oldu ve İslam'a davet süreci başladı.

"Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı bir kan pıhtısından yarattı. Oku! Rabbin sonsuz kerem sahibidir."
(Alak suresi, 1-3. ayetler)


Gizli Davet ve Açık Davet

Hz. Peygamber, ilk yıllarda İslam'ı yakın çevresine gizlice anlattı. İlk Müslümanlar arasında eşi Hz. Hatice, yakın dostu Hz. Ebu Bekir, amcasının oğlu Hz. Ali ve azatlısı Zeyd bin Hârise yer aldı.

Yaklaşık üç yıl sonra "En yakın akrabalarını uyar!" (Şuarâ suresi, 214. ayet) buyruğuyla Hz. Peygamber daveti açığa çıkardı ve herkesi tevhit inancına çağırdı. Bu çağrı, Mekke'nin ileri gelenlerinin sert tepkisiyle karşılaştı; Müslümanlara baskı, hakaret ve işkence uygulandı.


Habeşistan'a Hicret

Müşriklerin baskıları artınca Hz. Peygamber, Müslümanların bir kısmına Habeşistan'a göç etmelerini önerdi. 615 yılında iki grup hâlinde Habeşistan'a hicret edildi. Adaletiyle tanınan Habeş Kralı Necâşî, Müslümanları koruması altına aldı ve geri vermedi.

Bu dönemde Hz. Hamza ve Hz. Ömer gibi güçlü kişilerin Müslüman olması, Mekke'deki Müslümanlara moral verdi ve onları güçlendirdi.


Boykot ve Hüzün Yılı

Müşrikler, Hz. Peygamber'i ve onu koruyan Hâşimoğulları'nı toplumdan dışlamak için bir boykotBir kişi veya topluluğa karşı alışveriş, evlilik ve her türlü ilişkiyi kesme kararı kararı aldılar. Yaklaşık üç yıl süren bu boykot döneminde Müslümanlar büyük sıkıntı çekti.

Boykotun sona ermesinden kısa süre sonra, 620 yılında Hz. Peygamber önce eşi Hz. Hatice'yi, ardından kendisini himaye eden amcası Ebu Talib'i kaybetti. Bu iki büyük kaybın yaşandığı yıla "Hüzün Yılı" denir. Aynı dönemde İslam'a davet için gittiği Taif'te de kötü karşılandı.


İsra ve Miraç ile Akabe Biatleri

Hüzün Yılı'nın ardından gerçekleşen İsra ve Miraç olayı, Hz. Peygamber'in Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya, oradan da Allah'ın huzuruna yükseltilmesidir. Bu yolculuğun hediyesi olarak beş vakit namaz farz kılınmıştır.

Hz. Peygamber, hac mevsimlerinde Mekke dışından gelenlere İslam'ı anlatıyordu. Medineli (o zamanki adıyla Yesribli) bir grup Müslüman oldu ve Akabe denilen yerde Hz. Peygamber'e bağlılık sözü (biat) verdi. Birinci ve İkinci Akabe Biatleri ile Medineliler, Hz. Peygamber'i ve Müslümanları şehirlerine davet ettiler. Böylece hicretin yolu açıldı.

Mini quiz

Kısa Kontrol

  1. 1. Hz. Muhammed'e (sav) ilk vahiy nerede ve hangi sureyle gelmiştir?

  2. 2. Hz. Peygamber'in eşi Hz. Hatice ile amcası Ebu Talib'i kaybettiği yıla ne ad verilir?

  3. 3. Medineli Müslümanların, Akabe'de Hz. Peygamber'e bağlılık sözü vermesi hicretin yolunu açmıştır.

İpucu: klavyede 1–4 ile cevaplayabilirsin
2

Hicret

HicretSözlükte 'göçme, taşınma, ayrılma'; terim olarak Hz. Peygamber ve Mekkeli Müslümanların 622 yılında Mekke'den Medine'ye göç etmesi, sözlükte "göçme, taşınma, bir yerden başka bir yere ayrılma" anlamına gelir. Terim olarak, Hz. Muhammed'in (sav) ve Mekkeli Müslümanların 622 yılında Mekke'den Medine'ye göç etmesidir.

Müşriklerin baskıları dayanılmaz hâle gelince Hz. Peygamber, Müslümanlara Medine'ye göç etmeleri için izin verdi. Müslümanlar küçük gruplar hâlinde yola çıktı. Müşrikler bir gece Hz. Peygamber'i öldürmeyi planladıkları için Hz. Peygamber, Hz. Ebu Bekir ile birlikte gizlice yola çıktı. Bir süre Sevr Mağarası'nda saklandıktan sonra Medine'ye ulaştılar.


Medine'nin Yeni Kimliği

Medine'nin eski adı Yesrib'di. Hz. Muhammed'in (sav) yaptığı düzenlemeler burayı gerçek bir şehir hâline getirdiğinden Yesrib'e "Medinetü'r-Resul" (Peygamber şehri) de denildi. Zamanla şehir yalnızca Medine adıyla anılır oldu ve Mekke'den sonra Müslümanlar için en önemli yer hâline geldi.

Hz. Peygamber Medine'ye ulaşınca Mekke'den göç edenlere muhacir, onlara kucak açan Medineli Müslümanlara ise ensar denildi.


Hicretin Sonuçları

Hicret, İslam tarihinin dönüm noktalarından biridir:

Müslümanlar baskıdan kurtularak dinlerini özgürce yaşama imkânı buldu.

Medine'de Müslümanların bir arada yaşadığı ilk toplum oluştu.

İslam hızla yayılmaya başladı.

Daha sonra Hz. Ömer döneminde hicret olayı, hicri takvimin başlangıcı olarak kabul edildi.

Mini quiz

Kısa Kontrol

  1. 1. Hicret olayı hangi yıl gerçekleşmiştir?

  2. 2. Mekke'den Medine'ye göç eden Müslümanlara ne ad verilir?

  3. 3. Medine'nin hicretten önceki adı Yesrib'dir.

İpucu: klavyede 1–4 ile cevaplayabilirsin
3

Hz. Muhammed'in (sav) Daveti: Medine Dönemi

Ensar ve Muhacir Kardeşliği

Hz. Muhammed (sav), hicretten sonra Medine'de toplumsal barışı sağlamak için önce ensar ile muhacir arasında "muâhât" adı verilen kardeşliği kurdu. Bu uygulamayla ensar, muhacir kardeşiyle birlikte çalışacak ve kazançları ortak olacaktı. Medineli Müslümanlar evlerini, yiyeceklerini ve giyeceklerini muhacir kardeşleriyle içtenlikle paylaştı. Böylece kabilecilik yerine din kardeşliği anlayışı öne çıktı.

"...(Muhacirleri) barındırıp (onlara) yardım edenler var ya; işte onlar gerçek müminlerdir. Onlar için bir bağışlanma ve bol bir rızık vardır."
(Enfâl suresi, 74. ayet)


Medine Sözleşmesi

Hz. Peygamber, Medine'de yıllardır süren Evs ve Hazrec kabileleri arasındaki düşmanlığı sona erdirdi. Ardından şehirde yaşayan bütün inanç gruplarıyla (Müslümanlar, Yahudiler ve müşrikler) "Medine Sözleşmesi" adlı ayrıntılı bir anlaşma yaptı.

Bu sözleşme:

Herkesin can, mal ve inanç özgürlüğünü güvence altına aldı.

Sosyal yaşamın kurallarını yazılı bir metne dönüştürdü.

Dışarıdan gelecek bir saldırıda şehrin ortak savunulmasını hükme bağladı.

Medine'deki Müslümanların bir topluluk olarak resmen tanınmasını sağladı.


Mescid-i Nebevi'nin İnşası

Hz. Peygamber, Medine'ye hicret ettikten sonra Müslümanların bir araya gelip ibadet edebileceği bir mescit yaptırdı. Yapımı yaklaşık yedi ay süren bu inşaatta Hz. Peygamber de bizzat çalıştı.

Mescid-i Nebevi yalnızca bir ibadet yeri değildi; aynı zamanda eğitim, sağlık, adalet ve yönetim merkezi oldu. Mescidin bitişiğine, evi ve yakını olmayan yoksul öğrencilerin kalıp eğitim gördüğü "Suffe" adlı bölüm eklendi; burada okuyanlara Ashâb-ı Suffe denildi.


Savaş / AntlaşmaYılÖne Çıkan Özelliği
Bedir Savaşı624Müşriklerle yapılan ilk büyük savaş; Müslümanlar galip geldi.
Uhud Savaşı625Okçuların yerini terk etmesiyle zorlu geçti; Hz. Hamza şehit oldu.
Hendek (Ahzâb) Savaşı627Selmân-ı Fârisî'nin önerisiyle hendek kazılarak savunma yapıldı.
Hudeybiye Antlaşması628İlk bakışta aleyhte görünse de sonuçları Müslümanların lehine oldu.
Mekke'nin Fethi630Şehir savaşılmadan alındı; Hz. Peygamber genel af ilan etti.

İslam'a Davet Mektupları

Hz. Peygamber, Hudeybiye Antlaşması'ndan sonra dönemin devlet yöneticilerine (Bizans İmparatoru, Sâsânî Hükümdarı, Habeşistan Necâşî'si, Mısır Valisi, Gassânî Kralı ve Benî Hanîfe reisi) elçiler aracılığıyla İslam'a davet mektupları gönderdi. Bu mektuplar, İslam'ın Arap Yarımadası dışına açılan evrensel bir çağrı olduğunu gösterir.


Veda Haccı, Veda Hutbesi ve Hz. Peygamber'in Vefatı

Hz. Muhammed (sav), hicretin 10. yılında hacca gitti. Ashabıyla vedalaştığı için bu hacca "Veda Haccı", bu sırada yaptığı konuşmalara ise "Veda Hutbesi" denir. Veda Hutbesi'nde yer alan evrensel mesajlardan bazıları şunlardır: kan davaları yasaktır, faizin her türlüsü haramdır, kadın haklarına önem verilmelidir, kimse başkasının suçuyla suçlanamaz, insanların canı-malı-namusu güvence altındadır ve üstünlük ancak Allah'a karşı sorumluluk bilincindedir (takva).

Hz. Peygamber, Veda Haccı'ndan Medine'ye döndükten sonra hastalandı ve 8 Haziran 632'de vefat etti. Vefatı sahabeyi derinden üzdü; Hz. Ebu Bekir onları teselli eden bir konuşma yaptı.

Mini quiz

Kısa Kontrol

  1. 1. Hz. Peygamber'in Medine'de ensar ile muhacir arasında kurduğu kardeşliğe ne ad verilir?

  2. 2. Aşağıdaki savaşlardan hangisi 624 yılında yapılan ve müşriklerle Müslümanlar arasındaki ilk büyük savaştır?

  3. 3. Hz. Muhammed (sav) 8 Haziran 632'de Medine'de vefat etmiştir.

İpucu: klavyede 1–4 ile cevaplayabilirsin
4

Bir Sure Öğreniyorum: Nasr Suresi

Nasr suresi, adını ilk ayetinde geçen ve "yardım etmek" anlamına gelen nasrSözlükte 'yardım etmek, zafere ulaştırmak'; Nasr suresi adını bu kelimeden alır kelimesinden alır. Üç ayetten oluşur ve Medine döneminde inmiştir.

Surede Mekke'nin Fethi müjdelenmiş ve fetihten sonra insanların bölük bölük İslam'a gireceği haber verilmiştir. Sure, Müslümanlardan bu büyük zafer karşısında Allah'a hamdederek O'nu tespih etmelerini ve O'ndan bağışlanma (istiğfar) dilemelerini ister. Rivayete göre bu surenin inmesinden sonra Hz. Peygamber, Allah'ı daha çok tespih etmiş ve istiğfarda bulunmuştur.


Nasr Suresinin Okunuşu

Bismillâhirrahmânirrahîm

1. İzâ câe nasrullâhi vel-fethu
2. Ve raeytennâse yedhulûne fî dînillâhi efvâcâ
3. Fesebbih bihamdi rabbike vestağfirh, innehû kâne tevvâbâ


Nasr Suresinin Anlamı

Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla.

1. Allah'ın yardımı ve fetih (Mekke'nin Fethi) geldiğinde,

2. ve insanların bölük bölük Allah'ın dinine girdiğini gördüğünde,
3. Rabbine hamd ederek tespihte bulun ve O'ndan bağışlanma dile. Çünkü O, tövbeleri çok kabul edendir.
(Nasr suresi, 1-3. ayetler)


Sureden Çıkarabileceğimiz Mesajlar

Başarı ve zafer, gerçekte Allah'ın yardımıyla elde edilir; bu yüzden başarınca şükredilmelidir.

İnsan, en güzel işleri yaptığında bile eksiklerinin olabileceğini düşünüp Allah'tan bağışlanma dilemelidir.

Hz. Peygamber, bir zafer kazandığında böbürlenmemiş, aksine Allah'a yönelmiştir; bu bize güzel bir örnektir.

Nasr suresi, namazlarda Fatiha'dan sonra ve günlük hayatta dua niyetiyle okunabilir.

Mini quiz

Kısa Kontrol

  1. 1. Nasr suresinde müjdelenen olay aşağıdakilerden hangisidir?

  2. 2. Nasr suresi, Müslümanlardan zafer karşısında ne yapmalarını ister?

  3. 3. Nasr suresi üç ayetten oluşur ve Medine döneminde inmiştir.

İpucu: klavyede 1–4 ile cevaplayabilirsin
Üniteyi bitirdin mi?8 soruluk ünite değerlendirme sınavıyla kendini dene.
Sınava başla