Peygamberliğinden Önce Hz. Muhammed

Hz. Muhammed'in (sav) hayatını anlamak için doğduğu çevreyi bilmek gerekir. O, Arap Yarımadası'nın Hicaz bölgesindeki MekkeMekkeHicaz bölgesinde, Kâbe'nin bulunduğu kutsal şehir; Hz. Muhammed'in doğduğu yer'de doğmuştur. Kur'an-ı Kerim'e göre yeryüzündeki ilk mabet olan KâbeKâbeMekke'de bulunan, yeryüzündeki ilk mabet; Müslümanların kıblesi Mekke'dedir. Kâbe'nin Hz. Âdem tarafından yapıldığı, sonra Hz. İbrahim ile oğlu Hz. İsmail tarafından yeniden inşa edildiği rivayet edilir.

Cahiliye Dönemi

Hz. Muhammed'in (sav) doğduğu dönemde putlara tapma, soyla övünme, adaletsizlik, kibir ve zayıfları ezme gibi olumsuz davranışlar yaygındı. Bu döneme Cahiliye DönemiCahiliye DönemiArapların İslam'dan önceki bozuk inanç ve davranışlarını ifade eden dönem denir. Cahiliye yalnızca bir zaman dilimini değil, bir zihniyeti anlatır. Hz. Peygamber, bu dönemin kötü âdetlerinin tekrar yaşanabileceğini hatırlatarak Müslümanları uyarmıştır.

Dinî Hayat

Mekke'de en yaygın inanış putputTaş, ağaç gibi nesnelerden yapılan ve kendisine tapılan cansız nesnelara tapmak, yani putperestlikti. Kur'an bunu şirkşirkAllah'a ortak koşmak, ortak koşanları da müşrik olarak nitelendirir. Bunun yanında Hz. İbrahim'in tevhit inancını benimseyen ve Allah'ın birliğine inanan hanifhanifCahiliye Dönemi'nde Hz. İbrahim'in tevhit inancını sürdüren, Allah'ın birliğine inanan kimseler ile az sayıda Hristiyan da vardı.

Ekonomik, Siyasi ve Sosyal Hayat

Ekonomik: Mekke'nin iklimi sıcak ve kurak, toprağı verimsizdi; bu yüzden tarım yerine ticaret, hayvancılık ve el sanatları öne çıkmıştı. Kâbe'nin ziyaret edilmesi ticareti canlandırmıştı. Göçebe yaşayanlara bedevi, yerleşik yaşayanlara hadari denirdi.

Siyasi: İnsanlar kabilekabileAynı atadan gelen, kan bağıyla bağlı büyük insan topluluğuler hâlinde yaşardı. Kabileler arasında bir siyasi birlik ve ortak hukuk yoktu; her kabileyi bir reis yönetirdi.

Sosyal: Kölelik yaygındı; köleler pazarlarda alınıp satılır, kadınlara ve kız çocuklarına değer verilmezdi. Şiir ve hitabet çok önemliydi. İçki, kumar, hırsızlık ve yağmacılık yaygın kötülüklerdendi.

Hz. Muhammed'in (sav) soyu, Hz. İbrahim'in oğlu Hz. İsmail'e dayanır. Ailesi, Mekke'nin önde gelen KureyşKureyşMekke'nin en soylu ve saygın kabilesi; Hz. Muhammed bu kabilenin Haşimoğulları kolundandır kabilesindendir. Dedesi Abdülmuttalib, Kureyş'in reisiydi. Babası Abdullah, Hz. Peygamber doğmadan önce vefat etti; annesi Amine'dir.

Hz. Peygamber, miladi takvime göre 20 Nisan 571'de Mekke'de doğdu. Dedesi ona "övgüye değer, bütün güzellikleri kendinde toplayan kişi" anlamına gelen Muhammed adını verdi. Diğer isimleri Ahmed (Allah'ı çok öven, çok övülen) ve Mustafa (seçilmiş)'dır.

Sütannesi Halime

Mekkeli aileler çocuklarını; temiz havada büyümeleri ve Arapçayı düzgün konuşmaları için bir süre sütannesütanneKendi çocuğu dışında bir bebeği emzirip büyüten kadınye verirdi. Hz. Muhammed'in (sav) sütannesi Halime oldu. Genelde çocuklar iki yaşına kadar kalırken Hz. Peygamber, Mekke'de veba salgını olduğu için dört yaşına kadar Halime'nin yanında kaldı ve süt kardeşleriyle huzurlu bir ortamda büyüdü.

Yetim ve Öksüz Kalışı

Hz. Peygamber, dört-altı yaşları arasında annesi Amine ile yaşadı. Altı yaşındayken annesiyle Medine'ye gitti; dönüş yolunda annesi Ebvâ köyünde vefat etti. Böylece hem yetim hem öksüz kaldı.

Annesinin vefatından sonra ona dedesi Abdülmuttalib baktı; onu çok sever, sofraya onsuz oturmazdı. Hz. Peygamber sekiz yaşındayken dedesi de vefat etti ve torununu oğlu Ebu Talib'e emanet etti.

Amcası Ebu Talib'in Yanında

Hz. Muhammed (sav), dedesinin vefatından sonra amcası Ebu Talib ile yengesi Fatıma'nın yanında büyüdü. Onlar, ona anne-babasının eksikliğini hissettirmemeye çalıştı ve kendi çocuklarından ayırt etmediler. Hz. Peygamber, Ebu Talib ile çıktığı ticaret yolculuklarında ticareti öğrendi; aileye destek olmak için çobanlık yaptı ve yirmi beş yaşına kadar amcasının yanında kaldı.

Çocukluğunda da çevresine saygılı, çalışkan, yardımsever, dürüst ve güvenilir biri olarak tanındı; oyun oynarken bile kimsenin hakkını yemedi.

Peygamber olmadan önce de herkesin sevdiği, saydığı ve güvendiği biri olan Hz. Muhammed (sav), toplumun kötülüklerinden uzak yaşadı. Merhameti, dürüstlüğü ve iş ahlakı sebebiyle insanlar mallarını ona emanet ederdi. Bu yüzden Mekke halkı ona "çok güvenilir" anlamına gelen el-eminel-emin'Çok güvenilir' anlamında, Mekke halkının Hz. Muhammed'e verdiği lakap lakabını verdi.

Hilfülfudul

Cahiliye Dönemi'nde Mekke'de can ve mal güvenliği yoktu; güçlüler zayıfları eziyordu. Malına haksızca el konan Yemenli bir tüccarın çağrısı üzerine Kureyş'in ileri gelenleri toplandı ve haksızlığa uğrayanlara yardım edeceklerine yemin ettiler. Böylece HilfülfudulHilfülfudul'Erdemliler antlaşması'; haksızlığa uğrayanlara yardım etmek için kurulan topluluk kuruldu.

Hz. Muhammed (sav) yirmili yaşlarında bu topluluğa amcalarıyla katıldı ve haksızlığa uğrayanlara yardım etti. Peygamberliğinden sonra bile böyle bir topluluğa memnuniyetle katılacağını söylemiştir.

Hacerülesved Hakemliği

Gençlik yıllarında sel sularıyla zarar gören Kâbe onarılırken, HacerülesvedHacerülesved'Siyah taş'; Kâbe'nin doğu köşesinde bulunan taş'i yerine koyma şerefini her kabile istedi ve neredeyse kavga çıkacaktı. Kâbe'ye ilk giren kişinin hakem olması kararlaştırıldı; bu kişi Hz. Muhammed (sav) oldu. Onu görünce "İşte el-emin, kabul ettik." dediler.

Hz. Peygamber taşı bir örtü üzerine koydu, her kabileden bir temsilciye örtüyü tutturarak birlikte taşıttı, sonra taşı yerine kendisi yerleştirdi. Bu çözüm herkesi memnun etti; onun adaletini ve zekâsını gösterdi.

Hz. Hatice ile Evliliği ve Çocukları

Hz. Hatice, Mekke'de üstün ahlakıyla tanınan, ticaretle uğraşan zengin bir kadındı. Hz. Muhammed'in (sav) güvenilirliğini duyunca ticaret kervanını Suriye'ye götürmesini istedi. Yolculuk bereketli geçti; yardımcısı Meysere, Hz. Peygamber'in güzel ahlakını anlattı. Kısa süre sonra evlendiler. Hz. Peygamber evlendiğinde yirmi beş yaşındaydı. Hz. Hatice, onun en büyük destekçisi oldu.

Bu evlilikten dört kız, iki erkek çocuğu oldu. İlk çocukları Kasım'dı; bu yüzden Hz. Peygamber'in künyesi "Kasım'ın babası" anlamında Ebülkasım oldu. Diğer çocukları Zeyneb, Rukiye, Ümmü Gülsüm, Fatıma ve Abdullah'tır. Hz. Peygamber çocukları arasında ayrım yapmaz; aile fertlerinin sevinci ile sevinir, üzüntüsü ile üzülürdü.

Fil suresi; fillerle donatılmış ordusuyla Kâbe'yi yıkmaya gelen EbreheEbreheKâbe'yi yıkmak için fillerle Mekke'ye gelen Yemen Valisi'nin helak edilişinden bahsettiği için bu adı almıştır. Kur'an-ı Kerim'in 105. suresidir ve 5 ayettir.

Habeş Krallığı'na bağlı Yemen Valisi Ebrehe, insanları Kâbe yerine Sana'da yaptırdığı kiliseye yönlendirmek istedi; başaramayınca Kâbe'yi yıkmaya karar verdi. İçinde filler bulunan bir orduyla Mekke'ye geldi. Ama saldırı anında filler yerinden kımıldamadı; sürü sürü kuşların attığı balçıktan pişmiş taşlarla Ebrehe'nin ordusu darmadağın oldu. Bu olaya Fil VakasıFil VakasıEbrehe'nin fillerle Kâbe'ye saldırıp helak olduğu olay; Hz. Muhammed'in doğumundan kısa süre önce yaşanmıştır, yaşandığı yıla da Fil Yılı denir.

Fil Suresinin Okunuşu

Bismillâhirrahmânirrahîm

1. Elem tera keyfe feale rabbüke bi ashâbil fîl
2. Elem yec'al keydehüm fî tadlîl
3. Ve ersele aleyhim tayran ebâbîl
4. Termîhim bi hicâratin min siccîl
5. Fecealehüm keasfin me'kûl

Fil Suresinin Anlamı

Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla.

1. Rabbinin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?

2. Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
3. Üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi.
4. Onlara balçıktan pişirilmiş taşlar atıyorlardı.
5. Nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları hâline getirdi.
(Fil suresi, 1-5. ayetler)

Sureden Çıkarabileceğimiz Mesajlar

Allah, kutsal mekânlarını ve dinini korur.

Zulüm ve kibirle hareket edenler sonunda hüsrana uğrar.

Güç ve ordu, Allah'ın dilemesi olmadan bir işe yaramaz.

Fil ashabının başına gelenlerden ders çıkarmak gerekir.