2022 LGS soruları ve gerekçeli cevaplar

1. 1. soru · Hz. Muhammed'in Örnekliği

   Sahabeden Ebu'l-Yeser, kendisine borcu olan kişiden borcunu talep eder. Bu kişi çok zor durumda olduğunu, bundan dolayı da borcunu ödeyemeyeceğini ifade eder. Karşısındakinin durumunu anlayan Ebu'l-Yeser, Hz. Muhammed'in (sav): "Bir kimse sıkıntı içinde olan borçluya süre verir veya borcunu bağışlarsa Allah, kıyamet gününde o kişiyi kendi gölgesinde gölgelendirir." dediğini hatırlar. Bunun üzerine de borçlu kişiye imkân bulduğunda borcunu ödeyebileceğini, bulamadığında ise kendisine hakkını helal edeceğini söyler.Bu metinden aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?

   1. A) Hz. Muhammed (sav), sözleri ve davranışlarıyla insanlara örnek oluşturur.
   2. B) İslam, kazancın emek sarf edilerek sağlanmasını öğütler.
   3. C) İslam, borcun kayıt altına alınmasını ister.
   4. D) Hz. Muhammed (sav) yardımların gizli yapılmasını tavsiye eder.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A — Ebu'l-Yeser, Hz. Peygamber'in bir sözünü hatırlayarak borçlu kişiye kolaylık göstermiştir. Bu, Hz. Muhammed'in sözlerinin Müslümanların davranışlarına örnek ve rehber olduğunu gösterir (A).

2. 2. soru · Kader İnancı

   İbn-i Sina, öğrenciliğinin bir döneminde matematiğin üstesinden gelemeyeceğini düşünür. Ancak yaşadığı bir olay, bu konudaki fikrinin değişmesine yol açar. Bir gün kuyudan su çekerken kovanın bağlı olduğu ipin, kuyunun ağzındaki taşın üzerinde derin bir iz bıraktığını görür. Bunun üzerine kendi kendine: "İp bile üstünden gide gele taşı aşındırıyorsa ben neden matematiğin üstesinden gelemeyeyim ki?" diye düşünür. Bu tecrübe, onun kendine olan güvenini artırır ve onu matematiğe daha çok yöneltir.Bu metinde aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?

   1. A) İnsan, seçiminin ve eylemlerinin sonuçlarından sorumludur.
   2. B) Fizik kanunları, yeni keşiflere öncülük eder.
   3. C) Başarının yolu, sürekli ve azimli çalışmaktan geçer.
   4. D) Her insan, ilgi ve yeteneğine göre kendini geliştirir.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C — İpin taşı aşındırması örneğinden yola çıkan İbn-i Sina, sürekli ve kararlı çabanın zorlukları aşacağını anlar. Metnin vurgusu, başarının azimli ve devamlı çalışmaya bağlı olmasıdır (C).

3. 3. soru · Din ve Hayat

   Mantıksal temeli bulunmayan, gerçekliği zayıf inanış ve uygulamalar olarak bilinen hurafelere hemen her toplumda rastlamak mümkündür. Bu türden inanışların temel nedeni bilgi eksikliğidir. Ayrıca karşılaşılan sorunların akla uygun usullerle çözülmesi yerine bir takım hayalî yollara başvurulması hurafeler için uygun bir ortam hazırlamaktadır.Bu metinden hurafelerle ilgili aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

   1. A) Tek bir grup veya millete özgü değildir.
   2. B) Sözlü kültür aracılığıyla aktarılır.
   3. C) Araştırma ve sorgulama ile engellenebilir.
   4. D) Ortaya çıkmasında farklı etkenler söz konusudur.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B — Metin; hurafelerin her toplumda görüldüğünü (A), bilgi eksikliği ve hayalî çözüm arayışı gibi farklı nedenlerle ortaya çıktığını (D) ve akla uygun çözümlerle önlenebileceğini (C) söyler. Hurafelerin "sözlü kültürle aktarıldığı" bilgisi metinde yer almaz (B).

4. 4. soru · Zekât ve Sadaka

   Zekât, hayatın pek çok alanını ilgilendiren bir ibadettir; insanlar arasında yardımlaşma ve dayanışmayı geliştirir, farklı kesimler arasındaki eşitsizlikleri azaltır. Böylece zekât, barış ve huzurun tesisine katkıda bulunur.Bu metinden zekâtla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

   1. A) Toplumsal birlik ve beraberliği güçlendirir.
   2. B) Miktarı, kişinin zenginlik ölçüsüne göre değişir.
   3. C) Kimlere verileceği ayetlerle belirlenmiştir.
   4. D) Malı temizler ve bereketlendirir.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A — Metin zekâtın yardımlaşmayı ve dayanışmayı artırıp eşitsizlikleri azalttığını, böylece barış ve huzura katkı sağladığını söyler. Bu da zekâtın toplumsal birlik ve beraberliği güçlendirdiği anlamına gelir (A). B, C ve D doğru bilgiler olsa da bu metinde yer almaz.

5. 5. soru · Kur'an-ı Kerim ve Özellikleri

   "...Fecirde beyaz iplik siyah iplikten ayırt edilinceye kadar yiyin, için. Sonra orucunuzu geceye kadar sürdürün..." (Bakara suresi, 187. ayet) ayeti indirildikten sonra yeni Müslüman olmuş bir sahabe eline biri siyah, diğeri beyaz iki ip alır. Bunları birbirinden ayırt edebileceği zaman gelince oruca başlar. Daha sonra bu durumu Hz. Muhammed'e (sav) anlattığında o, tebessüm ederek ayette kastedilenin gündüzün beyazlığı ve gecenin siyahlığı olduğunu açıklar.Bu metinden aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

   1. A) Oruç ibadetinin belirli bir zamanı vardır.
   2. B) Hz. Muhammed'in (sav) açıklaması ayetin anlaşılmasını kolaylaştırmıştır.
   3. C) Ayette mecazi bir anlatıma yer verilmiştir.
   4. D) Hz. Muhammed (sav) ibadetlerde aşırılıktan kaçınılmasını öğütlemiştir.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D — Metinden orucun belirli bir vakti olduğu (A), Hz. Peygamber'in ayeti açıklayıp anlaşılmasını kolaylaştırdığı (B) ve ayette mecaz kullanıldığı (C) çıkarılabilir. "İbadetlerde aşırılıktan kaçınma" konusu bu metinde geçmez (D).

6. 6. soru · Din ve Hayat

   Din, insanın kendisini aşarak özünü aramasını ve o öze ulaşmak için çabalamasını ister. Dinin ilke ve yönlendirmeleri kişinin hem bireysel farkındalığını artırır hem de sosyal sorumluluklarını yerine getirmesine yardımcı olur. Bu bakımdan din, insanın hayatını anlamlandırmasına ve çevresiyle güzel ilişkiler kurmasına katkıda bulunur.Bu metinde din ile ilgili asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

   1. A) Her toplumda varlık gösteren bir olgudur.
   2. B) İnsana bir takım sorumluluklar yükler.
   3. C) Duygu ve davranış yönünden insanı geliştirir.
   4. D) Yardımlaşmayı ve toplum bilincini güçlendirir.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C — Metin, dinin hem bireysel farkındalığı (iç dünya) hem de çevreyle iyi ilişkileri (davranış) geliştirdiğini bir bütün olarak anlatır. Asıl mesaj, dinin insanı duygu ve davranış yönünden olgunlaştırmasıdır (C). B ve D bu bütünün yalnızca bir parçasıdır.

7. 7. soru · Kader İnancı

   "Allah'tan başka ilah yoktur. O, sonsuz hayat sahibidir; her şeyi koruyup gözetendir. Kendisine ne uyku gelir ne de uyuklama. Göklerdeki ve yerdekilerin hepsi O'nundur. İzni olmadan O'nun katında kim şefaat edebilir? O, kullarının yaptıklarını ve yapacaklarını bilir... O'nun kürsüsü gökleri ve yeri içine alır. Onları koruyup gözetmek kendisine zor gelmez. O yücedir, büyüktür." (Bakara suresi, 255. ayet)Bu ayetten,I. Allah, yeryüzünün sorumluluğunu insana yüklemiştir.II. Allah, iradesi ile evreni kuşatmıştır.III. Allah, yarattıklarını himaye etmektedir.IV. Allah, her varlığı bir amaç doğrultusunda yaratmıştır.yargılarından hangileri çıkarılabilir?

   1. A) I ve II
   2. B) II ve III
   3. C) I ve IV
   4. D) III ve IV
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B — Ayette "O'nun kürsüsü gökleri ve yeri içine alır" ifadesi Allah'ın evreni kuşattığını (II); "her şeyi koruyup gözetendir", "koruyup gözetmek O'na zor gelmez" ifadeleri de yarattıklarını himaye ettiğini (III) gösterir. I ve IV ayette geçmez. Doğru cevap B.

8. 8. soru · Din ve Hayat

   "Kim, güzel bir işe öncülük eder, öncülük ettiği bu iş de kendisinden sonra sürdürülürse o işi yapanlar gibi sevap alır. Üstelik onların sevaplarından da bir şey eksilmez. Kim de kötü bir davranışı başlatır ve bu iş kendisinden sonra devam ettirilirse onu yapanlar gibi günah alır. Onların günahlarından da bir şey eksilmez."Bu hadisten aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılamaz?

   1. A) Kişinin davranışlarının sonuçları hayatıyla sınırlı değildir.
   2. B) Her davranışın Allah katında bir karşılığı vardır.
   3. C) İyilik ve kötülük, başladığı dönemle sınırlı kalmaz.
   4. D) Yapılan iyilikler, günahların bağışlanmasına vesile olur.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D — Hadis; başlatılan iyi veya kötü bir davranışın, kişiden sonra da devam ettiği sürece sevap ya da günah kazandırdığını söyler (A, B, C). Ancak "iyiliklerin günahların bağışlanmasına vesile olması" hadiste yer almaz (D).

9. 9. soru · Din ve Hayat

   Din, toplumların barış ve huzur içinde yaşamalarını temin etmek üzere çeşitli ilke ve düzenlemeler getirmiştir. Bu doğrultuda adaletli davranma, yardımlaşma, dayanışma, akraba ve komşularla iyi ilişkiler içinde olma gibi tavsiyelerde bulunmuştur.Bu metinde aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?

   1. A) İnsanlar arası ilişkiler
   2. B) Temel hak ve özgürlükler
   3. C) Dünya ve ahiret dengesi
   4. D) İnanç ve ibadet ilişkisi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D — MEB resmî cevap anahtarına göre doğru cevap D'dir. Metinde sıralanan adalet, yardımlaşma, akraba ve komşuluk tavsiyeleri, dinin inanç boyutunu günlük hayata (ibadet-hayat ilişkisine) taşıyan düzenlemelerdir. Not: Bu soru "insanlar arası ilişkiler" (A) seçeneğiyle tartışmalı bulunmuştur; resmî anahtar D olarak verilmiştir.

10. 10. soru · Kader İnancı

    Araştırmalara göre doğal afetlerin nedenlerinden biri de insan kaynaklı ihmallerdir. Doksanlı yıllarda Bangladeş'te yaşanan ve ülkenin büyük bir kısmını sular altında bırakan yıkıcı seller bunun örneklerindendir. Yağmur sularının akıp gitmesini sağlayan kanalizasyon sisteminin plastik poşetlerle tıkanmasının bu olaya sebep olduğu anlaşılmıştır.Aşağıdaki ayetlerden hangisi bu metinde anlatılanlarla ilişkilendirilemez?

    1. A) "Başınıza gelen herhangi bir musibet, kendi ellerinizle işledikleriniz yüzündendir..." (Şûrâ suresi, 30. ayet)
    2. B) "Allah göğü yükseltti ve dengeyi koydu. Sakın dengeyi bozmayın." (Rahmân suresi, 7-8. ayetler)
    3. C) "Elbette göklerin ve yerin yaratılması, insanların yaratılmasından daha büyük bir şeydir. Fakat insanların çoğu bilmezler." (Mü'min suresi, 57. ayet)
    4. D) "İnsanların kendi yaptıklarından dolayı karada ve denizde düzen bozuldu..." (Rûm suresi, 41. ayet)
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C — Metin, insan ihmalinin doğal afetlere yol açmasını anlatır. A, B ve D ayetleri insanın davranışlarıyla düzenin bozulmasını konu edinir. C ayeti ise göklerin ve yerin yaratılışının büyüklüğünden bahseder; metinle ilişkilendirilemez (C).